Το ότι ένα ποσό αυξήθηκε σε ευρώ δεν σημαίνει απαραίτητα ότι αγοράζει περισσότερα πράγματα. Αν στο ίδιο διάστημα οι τιμές ανέβηκαν γρηγορότερα, η αγοραστική δύναμη μειώθηκε. Αυτή τη διαφορά φωτίζει η πραγματική απόδοση, αφού πρώτα υπολογίσουμε σωστά το ποσό που έμεινε μετά τις χρεώσεις.

Ονομαστική και πραγματική απόδοση

Η ονομαστική απόδοση μετρά τη μεταβολή σε χρηματικές μονάδες. Η πραγματική προσαρμόζει το αποτέλεσμα για τον πληθωρισμό. Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα εξηγεί τη διαφορά μέσα από την αγοραστική δύναμη των αποταμιεύσεων: σημασία έχει και τι μπορείς να αγοράσεις με το τελικό ποσό.

Για μια γρήγορη εκτίμηση, αφαιρούμε τον πληθωρισμό από την ονομαστική απόδοση. Ο ακριβέστερος υπολογισμός για την ίδια περίοδο είναι: πραγματική απόδοση = (1 + καθαρή ονομαστική απόδοση) ÷ (1 + πληθωρισμός) − 1. Τα ποσοστά μπαίνουν ως δεκαδικοί αριθμοί, για παράδειγμα 4% ως 0,04.

Παράδειγμα με 10.000 ευρώ

Υποθέτουμε αρχικό κεφάλαιο 10.000 ευρώ, χωρίς άλλες καταθέσεις ή αναλήψεις μέσα στη χρονιά. Πριν από έξοδα, η τελική αξία είναι 10.400 ευρώ: ονομαστική απόδοση 4%. Αν οι συνολικές χρεώσεις είναι 100 ευρώ και δεν έχουν ήδη αφαιρεθεί, μένουν 10.300 ευρώ. Η απόδοση μετά τα έξοδα είναι 3%.

Με υποθετικό ετήσιο πληθωρισμό 2%, η τελική αγοραστική αξία σε τιμές της αρχής της χρονιάς είναι 10.300 ÷ 1,02 = 10.098,04 ευρώ. Το πραγματικό κέρδος είναι περίπου 98 ευρώ και η πραγματική απόδοση 0,98%. Η απλή αφαίρεση 3% − 2% δίνει κοντινή εκτίμηση, 1%.

Αν ο πληθωρισμός ήταν 4%, με το ίδιο τελικό ποσό, η πραγματική αξία θα ήταν 10.300 ÷ 1,04 = 9.903,85 ευρώ. Θα είχες περισσότερα ευρώ, αλλά περίπου 0,96% μικρότερη αγοραστική δύναμη από την αρχική. Οι αριθμοί είναι εκπαιδευτικοί και δεν περιγράφουν πραγματικό προϊόν ή τρέχοντα πληθωρισμό.

Ποια έξοδα αφαιρούνται

Χρειάζεται να γνωρίζεις αν η αναγραφόμενη απόδοση έχει ήδη ενσωματώσει τα λειτουργικά έξοδα του προϊόντος. Μια χρέωση που έχει αφαιρεθεί δεν αφαιρείται δεύτερη φορά. Ξεχωριστές προμήθειες αγοράς, πώλησης ή φύλαξης μπορούν να αλλάξουν το προσωπικό σου αποτέλεσμα. Δες αναλυτικά πώς οι επενδυτικές προμήθειες επηρεάζουν την απόδοση.

Στο παράδειγμα δεν υπολογίσαμε φόρους. Για πραγματικά καθαρό αποτέλεσμα χρειάζεται να συνυπολογιστούν όσοι ισχύουν για το συγκεκριμένο εισόδημα και πρόσωπο. Επίσης, αν υπάρχουν ενδιάμεσες εισφορές ή αναλήψεις, η απλή διαίρεση τελικού προς αρχικό υπόλοιπο δεν αρκεί για σωστή μέτρηση της επενδυτικής απόδοσης.

Σύγκρινε ίδιο χρονικό διάστημα

Μια εξάμηνη απόδοση δεν συγκρίνεται απευθείας με ετήσιο πληθωρισμό. Και μια αναμενόμενη απόδοση δεν γίνεται εγγυημένη επειδή την προσαρμόσαμε για τις τιμές. Υπολόγισε την ίδια περίοδο, ξεχώρισε ιστορικά αποτελέσματα από εκτιμήσεις και έλεγξε τον κίνδυνο απώλειας κεφαλαίου.

Στα ομόλογα, ειδικά, το κουπόνι δεν είναι από μόνο του η συνολική απόδοση. Ο σχετικός οδηγός για κουπόνι και απόδοση ομολόγου βοηθά να γίνει σωστά αυτό το πρώτο βήμα, πριν από την προσαρμογή για πληθωρισμό.