Ένα ομόλογο με σταθερό επιτόκιο δεν έχει απαραίτητα σταθερή τιμή. Αυτή η διάκριση εξηγεί γιατί μπορεί να βλέπεις απώλειες στην αποτίμησή του, ακόμη κι όταν ο εκδότης πληρώνει κανονικά τους τόκους. Για να καταλάβεις τι αγοράζεις, ξεχώρισε την υπόσχεση πληρωμών από την τιμή στην οποία μπορείς να πουλήσεις σήμερα.
Τι σημαίνουν ονομαστική αξία, κουπόνι και λήξη
Με την αγορά ομολόγου δανείζεις χρήματα στον εκδότη, όπως ένα κράτος ή μια εταιρεία. Η ονομαστική αξία είναι το ποσό που προβλέπεται να επιστραφεί στη λήξη, εφόσον ο εκδότης εκπληρώσει τις υποχρεώσεις του. Το κουπόνι προσδιορίζει τους τόκους σύμφωνα με τους όρους της έκδοσης. Η τιμή αγοράς μπορεί να διαφέρει από την ονομαστική αξία. Πηγή: Investor.gov, οδηγός ομολόγων.
Γιατί πέφτει η τιμή όταν ανεβαίνουν τα επιτόκια
Στα ομόλογα σταθερού επιτοκίου, όταν αυξάνονται οι αποδόσεις που ζητά η αγορά, η τιμή συνήθως υποχωρεί. Οι παλιές, χαμηλότερες πληρωμές γίνονται λιγότερο ελκυστικές σε σχέση με νέες συγκρίσιμες επιλογές. Η σχέση λειτουργεί και αντίστροφα, χωρίς να είναι ο μοναδικός παράγοντας που επηρεάζει την τιμή. Πηγή: FINRA, Bonds and Interest Rates.
Ένα αριθμητικό παράδειγμα χωρίς πρόβλεψη απόδοσης
Υποθέτουμε ένα απλό ομόλογο ονομαστικής αξίας 1.000 ευρώ, με ετήσιο σταθερό κουπόνι 3%. Οι ετήσιοι τόκοι είναι 30 ευρώ. Αν αγοράσεις το ομόλογο στα 1.000 ευρώ και αργότερα το πουλήσεις στα 950, η διαφορά τιμής είναι ζημιά 50 ευρώ. Αν έχεις εισπράξει ένα κουπόνι 30 ευρώ, το συνολικό αποτέλεσμα είναι μείον 20 ευρώ, πριν από φόρους και έξοδα.
Οι τιμές είναι υποθετικές και αγνοούνται οι δεδουλευμένοι τόκοι για να φανεί μόνο η λογική. Δεν υπολογίζουν πού θα κινηθεί κάποιο πραγματικό ομόλογο. Αν κάποιος άλλος το αγοράσει στα 950 ευρώ, ο λόγος του ετήσιου κουπονιού προς την τιμή είναι 30/950, περίπου 3,16%. Αυτή είναι η τρέχουσα απόδοση, όχι η απόδοση μέχρι τη λήξη, η οποία συνυπολογίζει και τις υπόλοιπες ταμειακές ροές. FINRA: Current Yield και Yield to Maturity.
Το «θα το κρατήσω μέχρι τη λήξη» δεν καταργεί όλους τους κινδύνους
Η αναμονή μέχρι τη λήξη αποφεύγει την ανάγκη πώλησης στην τρέχουσα τιμή, αλλά δεν εξασφαλίζει ότι ο εκδότης θα πληρώσει. Υπάρχει επίσης κίνδυνος να χρειαστείς τα χρήματα νωρίτερα και να δυσκολευτείς να πουλήσεις σε αποδεκτή τιμή. Σε ομόλογα με δυνατότητα πρόωρης εξόφλησης, ο εκδότης μπορεί να τα αποπληρώσει σύμφωνα με τους σχετικούς όρους. Investor.gov: πιστωτικός κίνδυνος, ρευστότητα και πρόωρη εξόφληση.
Οι ερωτήσεις πριν από οποιαδήποτε απόφαση
- Ποιος είναι ο εκδότης και ποια ακριβώς υποχρέωση αναλαμβάνει;
- Πότε λήγει το ομόλογο και σε ποιο νόμισμα γίνονται οι πληρωμές;
- Η τιμή που βλέπεις περιλαμβάνει δεδουλευμένους τόκους και έξοδα;
- Πόσο θα κοστίσει η αγορά, η κατοχή και μια πιθανή πώληση;
- Τι προβλέπουν οι όροι για πρόωρη εξόφληση;
Ζήτησε τα έγγραφα του συγκεκριμένου τίτλου και σαφή ανάλυση χρεώσεων. Το άρθρο είναι εκπαιδευτικό και δεν αποτελεί εξατομικευμένη επενδυτική σύσταση ή πρόταση αγοράς συγκεκριμένου ομολόγου.
