Ο ευρωπαϊκός κανονισμός για την τεχνητή νοημοσύνη (AI Act) εφαρμόζεται από τις 2 Αυγούστου 2026, με ορισμένες εξαιρέσεις και μεταβατικές περιόδους, σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Τι ισχύει ήδη για τους χρήστες και τι αλλάζει τους επόμενους μήνες.
Τι απαγορεύεται
Ο κανονισμός απαγορεύει εννέα πρακτικές που θεωρεί σαφή απειλή για την ασφάλεια και τα δικαιώματα των ανθρώπων. Ανάμεσά τους είναι η επιβλαβής χειραγώγηση και εξαπάτηση μέσω AI, η μαζική συλλογή εικόνων από το διαδίκτυο ή από κάμερες για τη δημιουργία βάσεων αναγνώρισης προσώπου, η αναγνώριση συναισθημάτων σε χώρους εργασίας και εκπαίδευσης και η βιομετρική κατηγοριοποίηση για την εξαγωγή ορισμένων προστατευόμενων χαρακτηριστικών.
Οι οκτώ πρώτες απαγορεύσεις ισχύουν από τον Φεβρουάριο του 2025. Η ένατη, που προστέθηκε με την τροποποίηση «AI Omnibus», τίθεται σε ισχύ τον Δεκέμβριο του 2026: αφορά συστήματα AI που παράγουν σεξουαλικά άσεμνο περιεχόμενο χωρίς συναίνεση ή υλικό σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών, όπως οι εφαρμογές «γδυσίματος» (nudification).
Chatbots και περιεχόμενο από AI
Οι κανόνες διαφάνειας ισχύουν από τον Αύγουστο του 2026. Όταν κάποιος χρησιμοποιεί ένα chatbot, πρέπει να ενημερώνεται ότι συνομιλεί με μηχανή. Οι πάροχοι παραγωγικής AI πρέπει να διασφαλίζουν ότι το περιεχόμενο που παράγεται από AI είναι αναγνωρίσιμο, ενώ τα deepfakes και τα κείμενα που δημοσιεύονται για την ενημέρωση του κοινού σε θέματα δημόσιου ενδιαφέροντος πρέπει να επισημαίνονται καθαρά.
Ποιος ελέγχει
Από τις 2 Αυγούστου 2026, την εφαρμογή και την εποπτεία έχουν το Γραφείο AI της Επιτροπής και οι αρχές των κρατών-μελών. Το Γραφείο AI μπορεί να ζητά τεχνική τεκμηρίωση από τους παρόχους μοντέλων AI γενικής χρήσης, να τα αξιολογεί, να απαιτεί διορθωτικά μέτρα και να επιβάλλει πρόστιμα.
Η Επιτροπή δημοσίευσε επίσης στην Επίσημη Εφημερίδα της ΕΕ το πρώτο εναρμονισμένο πρότυπο για τον κανονισμό, το EN 18286:2026, που αφορά το σύστημα διαχείρισης ποιότητας των παρόχων συστημάτων AI υψηλού κινδύνου.
Τι έρχεται το 2027 και το 2028
Οι αυστηροί κανόνες για τα συστήματα υψηλού κινδύνου σε τομείς όπως η βιομετρία, οι κρίσιμες υποδομές, η εκπαίδευση, η απασχόληση, η μετανάστευση και ο έλεγχος συνόρων θα εφαρμοστούν από τις 2 Δεκεμβρίου 2027. Για συστήματα AI ενσωματωμένα σε ρυθμιζόμενα προϊόντα, η μεταβατική περίοδος διαρκεί έως τις 2 Αυγούστου 2028.
Για τις επιπτώσεις της AI στην οικονομία, διαβάστε ποιος θα κερδίσει από την αλλαγή, και για την προστασία από ψηφιακές παγίδες, πώς μιλάμε στους γονείς για τις απάτες.
