Από το 2027 οι εταιρείες με μεγάλα πλοία που πιάνουν σε λιμάνια της ΕΕ θα πληρώνουν δικαιώματα εκπομπών για το 100% των εκπομπών που καλύπτονται, ενώ το 2026 παρέδωσαν δικαιώματα για το 70% των εκπομπών του 2025. Είναι το τελευταίο βήμα της σταδιακής ένταξης της ναυτιλίας στο Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών (ΣΕΔΕ ή EU ETS), σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Για μια χώρα με τόσο μεγάλη ναυτιλία όπως η Ελλάδα, το κόστος αυτό αφορά τόσο τους πλοιοκτήτες όσο και όσους πληρώνουν τελικά τους ναύλους.

Ποια πλοία καλύπτονται

Από τον Ιανουάριο του 2024 το ΣΕΔΕ καλύπτει τα πλοία από 5.000 κόρους ολικής χωρητικότητας και πάνω που μπαίνουν σε λιμάνια της ΕΕ, όποια σημαία κι αν έχουν. Σύμφωνα με την Επιτροπή, καλύπτεται:

  • το 100% των εκπομπών σε ταξίδια μεταξύ δύο λιμανιών της ΕΕ και όσο τα πλοία βρίσκονται μέσα σε λιμάνια της ΕΕ,
  • το 50% των εκπομπών σε ταξίδια που ξεκινούν ή καταλήγουν εκτός ΕΕ.

Από το 2026 το σύστημα μετρά, εκτός από το διοξείδιο του άνθρακα, και το μεθάνιο (CH4) και το υποξείδιο του αζώτου (N2O).

Το χρονοδιάγραμμα

Οι εταιρείες αγοράζουν και παραδίδουν ένα δικαίωμα για κάθε τόνο εκπομπών που καλύπτεται. Στα πρώτα χρόνια παραδίδουν δικαιώματα μόνο για ένα μέρος των εκπομπών:

  • 2025: για το 40% των εκπομπών που δήλωσαν για το 2024,
  • 2026: για το 70% των εκπομπών που δήλωσαν για το 2025,
  • 2027 και μετά: για το 100% των εκπομπών.

Η πρώτη προθεσμία παράδοσης ήταν τον Σεπτέμβριο του 2025, για τις εκπομπές του 2024.

Γιατί αφορά και τον καταναλωτή

Το κόστος των δικαιωμάτων προστίθεται στα λειτουργικά έξοδα του πλοίου και μπορεί να περάσει, ολόκληρο ή εν μέρει, στους ναύλους. Από εκεί φτάνει στα εισαγόμενα προϊόντα και στα καύσιμα, ζήτημα που εξηγούμε εδώ. Πόσο από το κόστος μετακυλίεται εξαρτάται από την αγορά και την τιμή των δικαιωμάτων, και δεν υπάρχει ένας ενιαίος αριθμός.

Τι συζητείται διεθνώς

Παράλληλα, ο Διεθνής Ναυτιλιακός Οργανισμός (IMO) έχει θέσει στόχο μηδενικών καθαρών εκπομπών από τα πλοία «γύρω στο 2050». Οι ενδιάμεσοι στόχοι προβλέπουν μείωση τουλάχιστον 20% έως το 2030 και τουλάχιστον 70% έως το 2040 σε σχέση με το 2008, όπως καταγράφει η Επιτροπή. Στις 17 Ιουλίου 2026 η Επιτροπή πρότεινε μια στοχευμένη αναθεώρηση του ΣΕΔΕ. Πρόκειται για πρόταση που δεν έχει ακόμη εγκριθεί.

Τα στοιχεία ελέγχθηκαν στις 05/11/2026.